Bước đi chiến lược trong phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà cho người trẻ

Chiều ngày 21/4, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành liên quan về đề xuất thành lập Quỹ Phát triển Nhà ở Quốc gia, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững các loại hình nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và nhà ở cho người dưới 35 tuổi thuê, mua.

Cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Hồ Sỹ Hùng báo cáo: việc nghiên cứu thành lập quỹ là thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, bám sát Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư và Quyết định 927/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó:

  • Bộ Tài chính được giao nghiên cứu mô hình tài chính hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội.

  • Bộ Xây dựng được giao thiết lập cơ chế hoạt động cho doanh nghiệp nhà nước chuyên đầu tư phát triển nhà ở xã hội.

Tình trạng hiện tại và những rào cản

Bộ Tài chính đã trình Đề án chi tiết vào ngày 08/01/2025, chỉ rõ:

  • Các định chế tài chính hiện có vẫn hoạt động nhưng nguồn vốn vay ưu đãi còn hạn chế.

  • Cần tận dụng hệ thống tài chính hiện có thay vì thành lập tổ chức mới.

  • Đề xuất Trung ương và địa phương ưu tiên nguồn lực, hỗ trợ tài chính để mở rộng cho vay phát triển nhà ở xã hội.

Quốc hội và Bộ Chính trị đồng thuận cao

Văn bản số 13848-CV/VPTW ngày 18/3/2025 từ Văn phòng Trung ương Đảng xác nhận:

  • Đồng ý chủ trương ban hành Nghị quyết thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2025 – 2030.

  • Đặt mục tiêu hoàn thành ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội trước năm 2030.

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội cũng đưa ra 3 nhiệm vụ lớn cho quỹ này:

  1. Hỗ trợ kinh phí bồi thường, tái định cư.

  2. Đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

  3. Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho các nhóm đối tượng chính sách.

Tên gọi chính thức: Quỹ Phát triển Nhà ở Quốc gia

Kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc thống nhất:

Thành lập “Quỹ phát triển nhà ở quốc gia” là phù hợp về chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Đây là quỹ nhà nước ngoài ngân sách, không trùng lặp với các khoản chi của ngân sách nhà nước.

Cơ cấu hoạt động và nguồn tài chính của Quỹ

Nguồn hình thành Quỹ phát triển nhà ở quốc gia:

  • Ngân sách nhà nước cấp.

  • Đóng góp tự nguyện từ nhà đầu tư trong và ngoài nước.

  • Nguồn thu từ 20% quỹ đất dành cho nhà ở xã hội trong các dự án thương mại.

  • Đóng góp từ tổ chức, cá nhân.

  • Các nguồn hợp pháp khác.

Chức năng và quản lý:

  • Cấp trung ương: Do Bộ Xây dựng quản lý.

  • Cấp địa phương: Do UBND cấp tỉnh quản lý.

  • Quỹ sẽ đầu tư phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân thuê và nhà cho người dưới 35 tuổi.

Hướng đi sắp tới

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thiện Đề án và dự thảo Nghị định trên cơ sở tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, sớm trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.